Σέ μια καταπράσινη πλαγιά (μακριάς λοφοσειράς σέ απόσταση 2.000 περίπου μέτρων άπο τη δεξιά όχθη τού Έρυθροποτάμου, ανάμεσα στά χωριά Βρυσικά, Άσπρονέρι, Ίατράδες και Έλαφοχώρι φαντάζει το μικρό χωριό (συν/σμός) Σαύρα. Ό πληθυσμός του φτάνει σήμερα τους 428 κατοίκους και αποτελείται κυρίως από Έλληνες πρόσφυγες πού ήρθαν από πολλά μέρη της Ανατολικής Θράκης (περιφ. Μακράς Γέφυρας, Σαράντα Εκκλησιές) το 1923 και από αρκετές Οικογένειες γύφτων (Τουρκοκατσιβέλων) πού έχουν από πολλά χρόνια εγκατασταθή μόνιμα έδώ. Πιο μπροστά κατοικούσαν Τούρκοι καί τό χωριό λεγόταν Σουμπάσκιου ( = Πρωτοκρυονέρι). Στήν ανταλλαγή τών πληθυσμών έφυγαν’ παρέμειναν όμως μερικές Τούρκικες οικογένειες και ζούσαν άρμονικά με τους Έλληνες ώς τό 1944, όπότε αναγκάστηκαν νά φύγουν εις Τουρκίαν λόγω τοϋ συμμοριτοπολέμου. Στήν αρχή οί κάτοικοι μιλούσαν την Τουρκικήν σιγά - σιγά όμως τό χωριό πήρε τόν 'Ελληνικό χαρακτήρα του. Οί χωρικοί άσχολούνται μέ τή γεωργία από τά γόνιμα δέ χωράφια τους παράγουν μεγάλες ποσότητες δημητριακών και προ παντός σιτάρι. Τελευταία επιδίδονταν εντατικά καί στην εκτροφή μικρών καί, μεγάλων ζώων καθώς και μεταξοσκωλήκων. Εΐναι έργατικοί, οικονόμοι, τίμιοι καί εγκρατείς. Ευρίσκονται μακριά από την δίνη της καλπάζουσας εξέλιξης και έξακολουθούν νά προβάλουν αντίσταση γιά κάθε νέο.
Το χωριό Σαύρα βρίσκεται περίπου 2 χλμ. δυτικά των Βρυσικών (είναι οικισμός του Δημοτικού Διαμερίσματος Βρυσικών), ιδρύθηκε κατά την τουρκοκρατία από Τούρκους («ματζήδες», πρόσφυγες από Ανατολία) και ονομαζόταν «Σουμπασκιού» (δηλ. Πρωτονέρι). Κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923, εδώ εγκαταστάθηκαν περίπου 30 οικογένειες πρόσφυγες από πολλά μέρη της Ανατολικής Θράκης (περιφ. Μακράς Γέφυρας, Σαράντα Εκκλησιές), ενώ παρέμειναν αρκετές οικογένειες Τούρκων, οι οποίες όμως εγκατέλειψαν την περιοχή το 1944 λόγω των δυσμενών καταστάσεων που επέφερε ο εμφύλιος. Σήμερα εκτός από τον χριστιανικό πληθυσμό, στο χωριό ζούν και κάποιες οικογένειες μουσουλμάνων ρομά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου